CGTN Muhabiri Hasiyet Niyazi’nin haberine göre; bütün şehirler zamanın akışının bir sonucudur ve Kaşgar da bu kuralın dışında değildir.
İki bin yıldan fazla bir süre önce İpek Yolu’nda deve çanları çalmaya başladığında Kaşgar, Çin medeniyeti tarafından beslenip zamanın içinde, eski ile yeninin yer değiştirmesiyle büyümeye başladı.
Çin'in Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nin güneyinde bulunan Kaşgar Eski Şehri’ne adım attığınızda kendinizi köklü bir tarihe ve çok kültürlü bir yapıya sahip bir atmosferin içinde bulursunuz. Eski, modern, sakin, gürültülü, rengârenk, açık fikirli ve hoşgörülü… Bin kişinin Kaşgar hakkında bin farklı algısı vardır; bin yazar, Kaşgar’ı bin farklı üslupla anlatır.
Kaşgar Eski Şehri’ne turistler yoğun ilgi gösteriyor.
20 Nisan günü, Kaşgar Eski Şehri’nin Üsteng Boyu Caddesi’ndeki “Eski Ev Çay Restoranı”nda Emetcan Memet, turistlere “En Güzeli Yine Bizim Xinjiang’ımız” adlı şarkıyı seslendirdi. Bu güzel melodi ve Emetcan’ın duygusal yorumu, dinleyicilerden sürekli alkış aldı. Gösteri sona erer ermez turistler onunla fotoğraf çektirmek istedi.
Sichuan’dan gelen turist Li Meili, Emetcan’ın şarkısından etkilenerek yanına ilk yaklaşan kişi oldu:
“Şarkınız bana memleket özlemimi hatırlattı. Kaşgar Eski Şehri’nin kültürel derinliği gerçekten de sahip olduğu ünü hak ediyor .”
Emetcan ise şöyle dedi:
“Ömrümün büyük bir kısmını burada geçirdim. Şehrin dağınık ve harap hâlinden bugünkü düzenli ve güzel görünümüne kavuşmasına tanıklık ettim. Şarkım sizin memleket özleminizi uyandırdıysa, bu aynı zamanda benim de özlemimdir.”
Milli giysiler giyen turistler Kaşgar Eski Şehri’nde fotoğraf çektiriyor.
Dünyaca ünlü Kaşgar Eski Şehri, hâlen içinde yaşamın sürdüğü en büyük toprak yapı topluluğudur ve “İpek Yolu’nun Canlı Hafızası” olarak anılır. Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi’nin güneybatısında yer alan bu şehir, antik İpek Yolu’nun önemli duraklarından biri olmasının yanı sıra, Doğu ile Batı kültürlerinin kesişme noktasıdır.
1986 yılında Kaşgar, Ulusal Tarihî ve Kültürel Şehir ilan edildi.
2010 yılında, toplam 7 milyar 49 milyon yuan yatırımla ve yaklaşık 220 bin kişiyi kapsayan Kaşgar Eski Şehir Yenileme Projesi hayata geçirildi.
“Eskiyi eski hâliyle onarma” ilkesi doğrultusunda, tarihî ve kültürel değere sahip 49 bin 83 geleneksel konutun özgün yerleşim düzeni korunarak güçlendirme ve restorasyon çalışmaları yapıldı.
Bir zamanlar Kaşgar’ın en büyük gecekondu bölgesi olan bu alan, daha sonra Xinjiang’ın ilk 5A sınıfı ulusal tarihi ve kültürel bölgesi hâline geldi.
Kaşgar Eski Şehri’nde bulunan Eski Ev Çay Restoranı’nda sanatçılar sahne gösterileri sunuyor.
Bugünün Ayı da, geçmişte Çin milletinin atalarının üzerine doğuyordu; ancak eski şehrin hareketliliği eskisinden çok daha fazla. Yenileme çalışmaları sonrasında Kaşgar Eski Şehri, kentin hafızasını korumakla kalmadı, yerli insanların memleket özlemini somutlaştıran sıcak bir yaşam alanı da oluşturdu.
Bu projeden yararlanan Abdümecit Abdürreşit, Kaşgar Eski Şehri’nin Atuş Mahallesi’nde bir kafe açtı. Abdürreşit şunları anlattı
“Kafemizi evimizin birinci katında işletiyoruz, ikinci kat ise yaşam alanımızdır. Pencerelerden dışarıdaki manzarayı izleyerek huzurlu ve keyifli bir yaşam sürüyoruz.”
Kaşgar Eski Şehri Yönetim Komisyonu Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü Şube Müdürü Adilcan Abdülkadir eski şehri yenileme projesi hakkında şu bilgi vergi:
“Kaşgar Eski Şehri’nin yenilenmesi sürecinde binaların tarihî görünümünün korunması işin yalnızca bir boyutudur. Asıl önemli olan ise, somut olmayan kültürel mirasların da etkili bir şekilde korunarak gelecek nesillere aktarılmasıdır.”
Kaşgar Eski Şehri’nin her köşesinde gezi fotoğrafçılığı için kiralanabilen geleneksel kıyafetler.
El Sanatları Sokağı, El Sanatları Pazarı, Han Pazarı Kültür Mahallesi… Kaşgar Eski Şehri’nde gezerken somut olmayan kültürel mirasın pek çok unsurunun, kültürel ve yaratıcı ürünlere dönüştürüldüğünü görürsünüz.
Bu ürünlerin ortaya çıkardığı yeni ticaret biçimleri, yeni mekânlar ve yeni iş modelleri, Kaşgar turizmine çeşitlilik kazandırdığı gibi kentin çekiciliğini de artırıyor.
Kültürel mirasın yaşatılması, kalkınmanın da temelidir. İki bin yıl boyunca Kaşgar Eski Şehri sayısız tarihî olaya tanıklık etti ve zengin bir tarihî ile kültürel miras oluşturdu.
Şehrin dar sokaklarında “eski” ve “kocakarı” gibi kelimeleri içeren tabelalara sıkça rastlanır. “Büyükbabasının Büyükbabasının Büyükbabasının Nanı (ekmeği)” gibi sıra dışı isimler taşıyan dükkânlar turistlere hem ilginç hem de eğlenceli geliyor.
Bu durum, Kaşgar Eski Şehri’nin hem geleneklerine bağlı kaldığını hem de yeniliklere açık olduğunu gösteriyor.
Eski şehrin yenilenmesi, halkın refahını, mutluluğunu ve güven duygusunu artırmayı amaçlıyor. Geleneğin korunmasının temel hedefi de budur.
Kaşgar Eski Şehri’nde millî müzik aletleri ve el sanatları ürünleri sergilenip satılıyor.
Uzun yıllardır eski şehirde yaşayan Kaşgar Bölgesi Ressamlar Birliği Onursal Başkanı Kahar Memetemin, kendisinin, meslektaşlarının ve öğrencilerinin son yıllarda yaptığı eski şehir tablolarında hem tarihî motiflerin hem de modern unsurların bir araya geldiğini söylüyor:
“İpek Yolu’nun önemli merkezlerinden biri olan Kaşgar’ın geçmişteki ihtişamını, günümüzdeki refahını ve gelecekteki potansiyelini ancak bu şekilde gösterebiliriz.”
“Kaşgar’a gelmeden Xinjiang’ı görmüş sayılmazsınız.” sözü son yıllarda Kaşgar’a olan ilgiyi büyük ölçüde artırdı ve Xinjiang’ı ziyaret eden turistlerin bu şehre hayran kalmasını sağladı. Bu yıl Çin Merkezi Radyo ve Televizyon İdaresi’nin Bahar Festivali Gala Programı’nda ilk kez Kaşgar temalı bir sahne kuruldu ve Xinjiang’ın köklü kültürel birikimi tüm dünyaya tanıtıldı.
Muhteşem Kaşgar ev mimarisi, etkileyici sahne tasarımı ve coşkulu halk danslarıyla hazırlanan yalnızca sekiz dakikalık bu gösteride, geleneksel ile modernin iç içe geçtiği Kaşgar başarıyla yansıtıldı. Program, eski şehrin çağdaş dönüşümünü ortaya koyan güçlü bir kültürel anlatı sundu.
Kaşgar Eski Şehri’nin elektronik ekranlarında bu yıl Bahar Festivali Gala Programı’ndan “Danslı ve Müzikli Xinjiang” gösterisi yayınlanıyor.
Eski Ev Çay Restoranı sahibi Züleykız Semet eski kenti yenileme projesini şöyle değerlendirdi:
“Kaşgar’da büyüyen biri olarak memleketimdeki büyük değişimi yakından görüyorum. Memleketimle gurur duyuyorum. Önümüzdeki yıllarda şehrimizin daha da tanınacağına ve çok daha hızlı gelişeceğine inanıyorum.”
Geçmişte kültürüyle yükselen şehir, bugün yine kültürü sayesinde geleceğini inşa ediyor. Bahar Bayramı Gala Programı’nın oluşturduğu tanıtım etkisi sürerken Kaşgar turizmi de canlanmaya devam ediyor. Bu yılın ilk üç ayında Kaşgar Bölgesi toplam 7 milyon 169 bin turist ağırladı. Bu sayı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 58,82 arttı. Turizm geliri ise 6 milyar 8 milyon yuan olarak gerçekleşti ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 90,73 artış gösterdi.
Kaşgar Eski Şehri’nde gezi fotoğrafçılığı yapan turistler şehrin hemen her köşesinde görülebiliyor.
“Xinjiang Özerk Bölgesi Kaşgar Eski Şehri Koruma Yönetmeliği” 1 Mayıs’ta yürürlüğe girdi ve Kaşgar Eski Şehri’nin korunmasını ve kültürel miraslarn gelecek kuşaklara aktarılmasını daha da güçlendirmesi bekleniyor.
Böylece şehrin paha biçilmez tarihî değeri ve kültürel çekiciliği bir kez daha ortaya konmuş olacak.
Bugünkü Kaşgar’da eski kent ile yeni kent iç içe yaşamaktadır. Eski sokakların tarihî dokusu ile modern yaşamın canlılığı yan yana varlığını sürdürürken; hareketlilik ile huzur, geçmiş ile gelecek birbirini tamamlıyor. Eski ile yeninin bu uyumu, Kaşgar’ın hem canlı hem bütünleşmiş hem de hoşgörülü yeni bir kültürel kimlik kazanmasını sağlıyor.
Hibya Haber Ajansı
